अमेरिकेचा व्हिसा बॉम्ब अन् भारताला फायदा… चीनचा उल्लेख करून राजन यांचे मोदी सरकारला आवाहन.

 रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) चे माजी गव्हर्नर रघुराम राजन यांनी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या अलीकडच्या निर्णयाचा भारताला कसा फायदा होणार स्पष्ट बोलून सांगितलं आहे. राजन यांनी अमेरिकन विद्यापीठांमध्ये आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थी व्हिसावरील बंदीबद्दल चिंता व्यक्त केली, ज्याचा अमेरिकी अर्थव्यवस्थेवर नकारात्मक परिणाम होईल.अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अलीकडेच आपल्या देशातील विद्यापीठांमध्ये परकीय विद्यार्थ्यांवर बंदी घातली होती. माजी RBI गव्हर्नर आणि अर्थशास्त्रज्ञ रघुराम राजन यांनी ट्रम्प यांच्या आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थी व्हिसा निर्बंधित करण्याच्या निर्णयावर चिंता व्यक्त केली. त्यांनी म्हटले आहे की याचा अमेरिकन विद्यापीठांवर वाईट परिणाम होईल आणि भारताकडे या परिस्थितीला संधीत रूपांतरित करण्याची संधी असल्याचं त्यांनी प्रतिपादित केलं.टुडे टीव्हीशी बोलताना राजन यांनी अमेरिकन प्रशासनाच्या हालचालींना ‘दुर्दैवी’ म्हटले. राजन म्हणाले की यामुळे अमेरिका आणि भारतामधील शैक्षणिक व आर्थिक संबंध कमकुवत होतील. त्यांनी असेही म्हटले की भारताने शिक्षणात गुंतवणूक वाढवावी. राजन यांनी व्यापक विकासासाठी संरचनात्मक सुधारणांवर भर दिला.अमेरिकन प्रशासनाकडून विद्यापीठे आणि आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थ्यांना लक्ष्य करणे रघुराम राजन यांनी दुर्दैवी असल्याचे म्हटले. राजन म्हणाले की अमेरिकेत येणारे आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थी अमेरिकेसाठी एक मोठी निर्यात आहेत.

त्यामुळे ट्रम्प यांच्या बंदीमुळे अमेरिकेचे नुकसान होईल, असं माजी RBI गव्हर्नरांनी मत व्यक्त केलं.ट्रम्प प्रशासनाच्या कारवाईनंतर विद्यार्थी आता विचार करू लागले आहेत की त्यांनी अमेरिकेत राहावे की ऑस्ट्रेलिया किंवा ब्रिटनसारख्या देशांमध्ये जावे, जे त्यांचे अधिक स्वागत करू शकतात. राजन म्हणाले की, या कठीण काळातही आपण संधी शोधल्या पाहिजेत. त्यांनी असे सुचवले की भारताने शिक्षणात गुंतवणूक वाढवली तर एक चांगली संधी असू शकते. राजन यांनी चीनचे उदाहरण दिले, ज्याने गेल्या 20 वर्षांत शिक्षणात खूप सुधारणा केली आहे.

त्यांनी म्हटले की भारतही असं करू शकतो. संशोधन आणि विकासात पुढे जाण्यासाठी त्यांनी करायला हवे.परदेशी विद्यार्थ्यांकडून अमेरिकेला खूप कमाई होते आणि त्यांच्या अर्थव्यवस्थेचा महत्त्वाचा भाग आहे. नवीन NAFSA (असोसिएशन ऑफ इंटरनॅशनल एज्युकेटर्स) नुसार, 2023-24 शैक्षणिक वर्षात अमेरिकन महाविद्यालये आणि विद्यापीठांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या 1.1 दशलक्षाहून अधिक आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थ्यांनी अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेत सुमारे 43.8 अब्ज डॉलर्सचे योगदान दिले. अमेरिकेच्या वाणिज्य विभागानुसार 2023 मध्ये आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थ्यांनी अमेरिकन अर्थव्यवस्थेत 50 अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त योगदान दिले.परदेशातून आलेले विद्यार्थी अमेरिकेला वेगवेगळ्या प्रक्रारे उत्पन्न मिळवून देतात. यामध्ये शिक्षण शुल्क, राहण्याचा खर्च आणि इतर खर्च यांचा समावेश असून शिक्षण शुल्क उत्पन्नाचा सर्वात मोठा भाग आहे. परदेशी विद्यार्थ्यांना अनेकदा अमेरिकन विद्यार्थ्यांपेक्षा जास्त शिक्षण शुल्क, विशेषतः राज्याबाहेरील विद्यार्थ्यांपेक्षा द्यावे लागते. अनेक अमेरिकन विद्यापीठे त्यांच्या आर्थिक व्यवहार्यतेसाठी परदेशी विद्यार्थ्यांवर खूप अवलंबून असतात.त्याचवेळी, राहणीमानाच्या खर्चात निवास, अन्न, वाहतूक, वैयक्तिक खर्च आणि पुस्तके यांचा समावेश होतो. विद्यार्थी वरील खर्च भागवण्यासाठी स्थानिक व्यवसायांमध्ये पैसे खर्च करतात, ज्यामुळे स्थानिक अर्थव्यवस्थांना चालना मिळते. तसेच इतर खर्चांमध्ये आरोग्य विमा, प्रवास आणि इतर वस्तू आणि सेवांची खरेदी यांचा समावेश होतो.