पाकिस्ताननं स्वत:च्या पायावर मारली कुऱ्हाड; एका निर्णयानं दररोज 1,00,00,000 रुपयांचं नुकसान.

गेल्या आठवड्यात काश्मीरमधील पहलगाम येथे दहशतवादी हल्ला झाला. यामुळे भारत आणि पाकिस्तानमधील संबंध ताणले गेले आहेत. दोन्ही देशांमधील व्यापार थांबला आहे. दोन्ही देशांनी एकमेकांच्या विमानांसाठी त्यांची हवाई हद्द बंद केली आहे.इस्लामाबाद: गेल्या आठवड्यात काश्मीरमधील पहलगाम येथे दहशतवादी हल्ला झाला. यामुळे भारत आणि पाकिस्तानमधील संबंध ताणले गेले आहेत. दोन्ही देशांमधील व्यापार थांबला आहे. दोन्ही देशांनी एकमेकांच्या विमानांसाठी त्यांची हवाई हद्द बंद केली आहे. यामुळे दोघांनाही तोटा होत आहे. भारताने पाकिस्तानसाठी आपली हवाई हद्द बंद केल्याने पाकिस्तानला रोज सुमारे 1 कोटी रुपयांचे नुकसान होत आहे. पाकिस्तानला भारतीय हवाई क्षेत्र वापरण्यावर बंदी घातल्यामुळे मोठे आर्थिक नुकसान होत आहे. पाकिस्तानला मिळणारी ‘ओव्हरफ्लाइट फी’ बंद झाली आहे. या माध्यमातून पाकिस्तानला मोठे उत्पन्न मिळते. ‘फायनान्शियल एक्सप्रेस’च्या रिपोर्टनुसार, पाकिस्तानला फक्त बोईंग 737 सारख्या लहान विमानांमुळे दररोज 58,000 डॉलर (जवळपास 48 लाख रुपये) नुकसान होत आहे.

इंडियन एअरलाइन्सकडून ही विमानं वापरली जातात. या विमानांसाठी जवळपास 580 डॉलर फी लागते. विमानाचे वजन आणि ते किती दूर जाणार आहे, यावर ही फी ठरते.भारत बोईंग 777 सारखी मोठी विमानेसुद्धा वापरतो. या विमानांसाठी 1,200 ते 1,700 डॉलरपर्यंत फी लागते. कारण त्यांचे वजन जास्त असते. लहान आणि मोठी विमाने मिळून पाकिस्तानला इंडियन विमानांमुळे दररोज 1,20,000 डॉलर (जवळपास 1.02 कोटी रुपये) नुकसान होत आहे. पाकिस्तानला आणखी जास्त नुकसान होण्याची शक्यता आहे. कारण, पाकिस्तानला आता भारतीय हवाई क्षेत्र टाळण्यासाठी विमाने चीनवरून न्यावी लागत आहेत. यामुळे इंधनाचा खर्च वाढेल आणि काम करणेही अधिक कठीण होईल. त्यामुळे त्यांचे आर्थिक नुकसान आणखी वाढेल.पाकिस्तान इंटरनॅशनल एअरलाइन्स (PIA) इस्लामाबाद आणि लाहोरहून क्वालालंपूरसाठी दर आठवड्याला सहा विमाने चालवते. आता या विमानांना भारताच्या हवाई क्षेत्राऐवजी चीनच्या हवाई क्षेत्रातून जावे लागेल. त्यामुळे प्रवासाला जास्त वेळ लागेल. खराब हवामान आणि डोंगराळ भागामुळे विमानांना तिबेटच्या पठारावरून वळसा घालून जावे लागेल.

या नवीन मार्गामुळे प्रत्येक प्रवासाला सुमारे तीन तास जास्त लागतील.पाकिस्तानचे हवाई क्षेत्र बंद असल्यामुळे भारतीय एअरलाइन्सलासुद्धा तोटा होत आहे. एअर इंडियाने सांगितले की, जर पाकिस्तानचे हवाई क्षेत्र वर्षभर बंद राहिले, तर त्यांना 600 मिलियन डॉलर (जवळपास 5080 कोटी रुपये) नुकसान होऊ शकते. एअरलाइनने सरकारला एक ‘सबसिडी मॉडेल’ लागू करण्याचा सल्ला दिला आहे. त्यामुळे इंधनाचा जास्त खर्च, लांबचा मार्ग आणि जास्तीचे कर्मचारी लागल्यामुळे होणारे नुकसान कमी करता येईल.सरकार यावर विचार करत आहे. ‘सिव्हिल एव्हिएशन मिनिस्ट्री’ एअरलाइन्स कंपन्यांशी बोलत आहे. त्यांच्याकडून नुकसानाचा अंदाज घेतला जात आहे आणि मदत करण्याचे मार्ग शोधले जात आहेत. सरकार करांमध्ये सूट देऊ शकते. यासोबतच, चीनच्या हवाई क्षेत्राजवळून जाणारे इतर मार्ग शोधले जात आहेत. एअर इंडियाने सरकारला चीनकडून हवाई क्षेत्र वापरण्याची परवानगी मिळवण्यासाठी मदत करण्यास सांगितले आहे.