सफाईकामगारांना दिलासा! काम करताना मृत्यू झाल्यास वारसांना मिळणार ‘इतक्या’ लाखांची भरपाई.

या निर्णयाची अंमलबजावणी करण्यास राज्य सरकारने मान्यता दिली. तसेच, ही भरपाई देण्यासाठी ज्या क्षेत्रात कामगाराचा मृत्यू झाला, तेथे भरपाई मंजुरी करणारे सक्षम अधिकारीही नियुक्त करण्यात आले आहेत. सन १९९३पासून सफाईकाम, हाताने मैला साफ करताना मृत्यू पावलेल्या कामगारांच्या वारसांना ३० लाख रुपये, तसेच कामादरम्यान आलेल्या कायमच्या अपंगात्वाच्या गंभीरतेनुसार २० लाख तर अपंगत्वासाठी १० लाख रुपयांची भरपाई देण्याचा निर्णयास राज्य सरकारने बुधवारी मान्यता दिली. सर्वोच्च न्यायालयाने यासंबंधी देशातील सर्व राज्यांना निर्देश दिले होते.डॉ. बलराम सिंग विरुद्ध केंद्र सरकार या सर्वोच्च न्यायालयात दाखल रिट याचिकेप्रकरणी ऑक्टोबर २०२३ रोजी निकाल देण्यात आला होता. त्यात १९९३पासून सफाई कामगार, हाताने मैला साफ करताना मृत्युमुखी पडलेल्या कामगारांच्या कुटुंबाचा शोध घेऊन त्यांना सुधारित भरपाई द्यावी, अशा सूचना करण्यात आल्या होत्या. तसेच, कायस्वरूपी अपंगत्व येऊन आर्थिकदृष्ट्या अक्षम झालेल्या कामगारांना २० लाख, तर अपंगत्व आलेल्या कामगारांना किमान १० लाखांची भरपाई द्यावी असेही न्यायालयाने स्पष्ट केले होते.या निर्णयाची अंमलबजावणी करण्यास राज्य सरकारने मान्यता दिली.

तसेच, ही भरपाई देण्यासाठी ज्या क्षेत्रात कामगाराचा मृत्यू झाला, तेथे भरपाई मंजुरी करणारे सक्षम अधिकारीही नियुक्त करण्यात आले आहेत. या अधिकाऱ्यांनी आपल्या संस्था, कार्यालयांच्या निधीतून ही भरपाई देणे बंधनकारक असणार आहे. तसेच मृत अथवा जखमी कामगारांना याआधी भरपाई देण्यात आली असली तरी उर्वरित रक्कम त्यांना किंवा नातेवाईकांना देणे बंधनकारक असणार आहे.खासगी क्षेत्राच्या ठिकाणी कामगारांचा मृत्यू झाल्यास कामगारांची नियुक्ती करणारी व्यक्ती, संस्था, संबंधित खासगी जागामालक, सोसायटी यांनी ही भरपाई वेळेवर दिली आहे का, याची दक्षता संबंधित जिल्हाधिकाऱ्यांनी घेणे बंधनकारक असणार आहे. तसेच, भरपाई तातडीने मिळावी, यासाठी त्यांच्यावर वेळ पडल्यास मालमत्ता करबोजा चढवण्यासही मंजुरी देण्यात आली आहे.

महानगरपालिका आयुक्त,नगर परिषद, नगर पालिका, नगर पंचायतः मुख्याधिकारी.जिल्हा परिषद, पंचायत समिती, ग्रामपंचायतः मुख्य कार्यकारी अधिकारी, जिल्हा परिषद. राज्य सरकारचे कार्यालयः संबंधित कार्यालयाचे प्रशासकीय प्रमुख. सरकारचा उपक्रम असलेल्या संस्था (उदा. म्हाडा, सिडको, एमएमआरडीए) : संस्थांचे प्रशासकीय प्रमुख, व्यवस्थापकीय संचालक, मुख्य कार्यकारी अधिकारी, आयुक्त. सरकारची अंगीकृत महामंडळे संस्थांचे प्रशासकीय प्रमुख, व्यवस्थापकीय संचालक, मुख्य कार्यकारी अधिकारी. सरकारकडून कर्ज मिळत असलेले कारखाने, सूतगिरण्या, सहकारी संस्था: संबंधित संस्थांचे व्यवस्थापकीय संचालक, सचिव. राज्यातील कटक मंडळे मंडळाचे प्रशासकीय प्रमुख. राज्यातील रेल्वे परिक्षेत्रः मुख्य प्रबंधक, रेल्वे.केंद्र सरकारचे कार्यालयः कार्यालयप्रमुख.खासगी जागा, संस्था, सोसायटी जागामालक, सोसायटी, संस्था१९९३ पासूनच्या कामगारांच्या वारसांचा शोध घेणारमृत्यू पावलेल्या कामगारांच्या वारसांना ३० लाख रुपये कायमच्या अपंगात्वाच्या गंभीरतेनुसार २० लाख अपंगत्वासाठी १० लाख रुपयांची भरपाई